Bản đồ, “ mổ xẻ” cách xem bản đồ bạn không thể bỏ qua

Khi bạn đi du lịch dã ngoại hay đi phượt xuyên rừng, khi làm việc, thực hiện nhiệm vụ ở một số ngành nghề  thì vật bất ly thân không thể thiếu của mỗi người là một tấm bản đồ. Tuy nhiên, bản đồ khá trừu tượng và có rất nhiều loại bản đồ khác nhau nên không phải ai cũng sành sỏi trong việc theo dõi, quan sát trên bản đồ và địa hình thực tế. Cách xem bản đồ là một khối kiến thức hiểu biết khổng lồ và sâu rộng. Hôm nay, ShopTech sẽ giúp bạn tìm hiểu về bản đồ và cách xem bản đồ theo từng khía cạnh.

bản đồ

1. Khái niệm về bản đồ

cách xem bản đồ

Bản đồ

Bản đồ là gì? Chắc hẳn rất nhiều người đã và đang thường ngày dùng bản đồ nhưng không phải ai cũng trả lời được câu hỏi này.

– Bản đồ được hiểu như thế nào ?

Bản đồ là một bản vẽ mô phỏng lại bề mặt của một địa điểm, khu vực nào đó, các hướng đi, sông suối, đường… giúp con người định vị được phương hướng nhanh nhất. Bản đồ là bản vẽ đơn giản cho ta biết được những con số liên quan trực tiếp đến khu vực bạn tìm hiểu và khu vực xung quanh nó.

– Vai trò Bản đồ ứng dụng trong đời sống con người :

Bản đồ khi được vẽ ra có tác dụng và ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống con người, con người có các cách xem Bản đồ khác nhau dựa vào mục đích sử dụng. Bản đồ đã và đang trở thành một phần không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực.

+ Sử dụng trong học tập: Với Bản đồ sử dụng trong học tập, cách xem bản đồ được bao quát. Thông qua bản đồ, học sinh, sinh viên rèn luyện được các kỹ năng về địa lý. Thông qua bản đồ nâng tầm hiểu biết về địa hình, địa vật nhiều nơi, nhiều châu lục và cả trên Thế giới. Sự hiểu biết về phân bố dân cư và khí hậu cũng được thể hiện rõ nét trên một số loại Bản đồ.

+ Ứng dụng trong đời sống :

* Trong cuộc sống thường ngày: Một số người dùng bản đồ để xác định đường đi, xác định vị trí. Đặc biệt những người yêu thích phiêu lưu, khám phá Bản đồ rất quan trọng với họ. Họ sẽ tìm hiểu về cách xem Bản đồ trước khi sử dụng.

* Trong công việc: Đặc thù một số ngành nghề rất cần đến bản đồ, nên những người làm trong ngành nghề đó đã trang bị cho bản thân cách xem Bản đồ nhuần nhuyễn. Chẳng hạn như trong quân đội, bản đồ hành quân, trong dự báo thời tiết… thường xuyên phải dùng đến bản đồ.

2. Cách đo khoảng cách trên Bản đồ

Khi muốn xem bản đồ tại địa điểm bạn đang đứng có khoảng cách thực tế với mục tiêu bao nhiêu xa hoặc cách sông, suối… cách một địa điểm bất kỳ nào đó mà bạn muốn biết thì bạn cũng cần có cách xem Bản đồ hợp lý. Có rất nhiều cách để xem bản đồ, cách xem bản đồ được chia ra nhiều khía cạnh khác nhau. Đo khoảng cách trên bản đồ cũng được xem là một thao tác trong cách xem bản đồ. Sau đây, chúng ta cùng tìm hiểu kỹ về cách xem bản đồ này nhé.

– Dùng thước đo trên bản đồ giấy:

cách xem bản đồ

Dùng thước đo khoảng cách

+ Đo khoảng cách: 

Do mỗi bản đồ có tỉ lệ xích khác nhau nên khi đo trên bản đồ giấy bằng thước cm chúng ta còn phải quy đổi theo tỉ lệ xích mới ra thực tế khoảng cách trên bản đồ giấy. Trước tiên, chúng ta dùng bút đánh dấu hai điểm ở hai vị trí chúng ta cần biết khoảng cách. Sau đó, bạn dùng thước có cm đo khoảng cách hai điểm vừa đánh dấu đó.

+ Xác định khoảng cách: 

Khi bạn đã đo đạc xong và đếm được số cm khoảng cách. Bạn dựa vào tỉ lệ bản đồ được chú thích là 1cm trên thước tương ứng với bao nhiêu cm trên thực tế. Khi đã hoàn thành quy đổi theo tỉ lệ số, bạn có thể quy đổi từ cm ra đơn vị m hoặc km cho hợp lý với hoàn cảnh và địa hình.

Lưu ý: Đây là cách tính khoảng cách theo đường chim bay. Chính vì vậy, nếu bạn đi thực tế đường có thể xa hoặc gần hơn một chút so với khoảng cách thực đo.

– Đo trên ứng dụng Google Maps:

cách xem bản đồ

cách xem bản đồ

Đo khoảng cách bằng ứng dụng bản đồ

Google Maps hiện đang là một ứng dụng bản đồ phổ biến và tiện lợi, nhiều người tin tưởng dùng nhất hiện nay. Khi xem bản đồ Google Maps có rất nhiều cách xem bản đồ, tiếp cận bản đồ. Đo khoảng cách giữa hai điểm trên bản đồ theo đường chim bay cũng được dùng rất nhiều trên ứng dụng này.

+ Chọn địa điểm đầu tiên: 

Bạn mở ứng dụng Google Maps ra, bạn chọn địa điểm đầu tiên mà bạn muốn lấy làm gốc. Bạn nhìn xuống dưới và sẽ thấy được màn hình mô tả cụ thể địa điểm vừa chọn.

+ Chọn địa điểm cần đo khoảng cách: 

Sau khi đã có địa điểm gốc, bạn sẽ thấy giao diện hiện ra, bạn tìm và chọn mục “ đo khoảng cách”. Sau khi đã chọn được mục đó, màn hình sẽ hiện ra mục để bạn chọn địa điểm cần đo khoảng cách so với địa điểm gốc. Nếu bạn muốn thay đổi địa điểm khác để đo khoảng cách so với địa điểm gốc, bạn chỉ việc chọn một địa điểm khác để thay thế. Khoảng cách mà Google Maps hiển thị là theo km.

3. Cách đọc Bản đồ

Bản đồ là vật dụng không thể thiếu đối với các nhà quân sự, quy hoạch, xây dựng… và cả với những người yêu thích du lịch dã ngoại, đi phượt. Với mỗi đối tượng sử dụng thì bản đồ sẽ có những tác dụng, có những bản đồ chuyên dụng khác nhau, cách xem bản đồ, cách đọc bản đồ cũng khác nhau.

– Cách đọc bản đồ địa chính:

cách xem bản đồ

Trích lục Bản đồ địa chính

+ Bản chất bản đồ địa chính: Đây là loại bản đồ chuyên về đất đai thể hiện chính xác về ranh giới, vị ví, địa giới, diện tích… Bản đồ địa chính thể hiện rõ địa lý về đất đai theo phường, xã, thị trấn, huyện, tỉnh, thành phố… trong cả nước.

+ Cách xem bản đồ địa chính: Khi đọc bản đồ địa chính bạn cần phải xem lại quy chuẩn, quy định về ký hiệu của bản đồ theo Thông tư TT55/2013/TT-BTMNT.

* Nhà ở:

Dựa vào cách xem Bản đồ chuẩn, nhà ở được xác định bằng những đường gạch đứt là ranh giới của nhà và được ghi chú bằng các ký hiệu. Trong quá trình xem bản đồ, bạn không nhìn thấy các đường gạch đứt mà ranh giới được thể hiện là đường gạch liền thì tức là tường nhà trùng với ranh giới thửa đất.

Trong trường hợp tường tiếp giáp mặt đất thì đường ranh giới được vẽ trên bản đồ địa chính là những đoạn thẳng ngắn. Nếu kết cấu vượt ra ngoài tường nhà tiếp giáp mặt đất tạo thành hình chiếu thẳng đứng hoặc hình chiếu tường nhà nằm trên cột thì ranh giới được thể hiện bằng các điểm chấm.

Đọc bản đồ địa chính còn cần để ý thêm các ký hiệu cụ thể về nhà ở. Với các ký hiệu là b- nhà có kết cấu chịu lực bằng bê tông, s- nhà có kết cấu chịu lực bằng thép, k- nhà bằng kính, g- nhà kết cấu chịu lực bằng gạch đá, go – nhà có kết cấu chịu lực bằng gỗ, t- nhà kết cấu bằng tranh, tre, nứa, lá ( vật liệu, kết cấu chịu lực được phân biệt bằng vật liệu xây tường). Với nhà có tầng ( hai tầng trở lên) được ghi bằng những con số, riêng nhà 1 tầng khi bạn đọc Bản đồ sẽ không thấy ghi.

Lưu ý: Đối với loại nhà có một phần nằm trên cột chìa ra ngoài mặt nước hoặc có một phần chìa ra mặt nước khi bạn đọc Bản đồ sẽ thấy là những đường nét đứt. Chúng ta nhìn thấy trên Bản đồ đường vẽ phần bờ và đường mép nước sẽ cắt qua nhà liên lục đúng với thực địa.

+ Ranh giới các thửa đất:

Cách xem bản đồ chuẩn thì ở Bản đồ địa chính, loại trừ trường hợp như đã nói trên phần “ nhà ở” chúng ta sẽ đọc thấy ranh giới trên Bản đồ địa chính là những đường nét liền liên tục khép kín. Nếu bạn không nhìn thấy ký hiệu ranh giới mà lại nhìn thấy ký hiệu đường sông suối, đường giao thông thì tức là ranh giới chính là đường  sông suối, đường giao thông.

+ Các ký hiệu khác:

* Đường sắt: Trong các cách xem Bản đồ địa chính, nếu bạn đọc thấy trên Bản đồ những đường nét đứt nối lại là ký hiệu đường sắt được vẽ vào trục tâm của Đường ray. Ranh giới đường ray cũng được đọc thấy tương tự như thửa đất.

* Đường bộ: Ranh giới cũng sẽ được nhận biết tương tự như thửa đất. Phần lòng đường khi vẽ theo tỉ lệ thì cũng là những đường nét đứt. Nếu bạn không nhìn thấy phần lòng đường được vẽ thì tức là theo tỉ lệ Bản đồ phần lòng đường có độ rộng nhỏ hơn 1,5 mm.

* Đê: Trên Bản đồ Địa chính, nếu là Đê thì bạn sẽ thấy luôn ghi chú Đê và đường vẽ theo tỉ lệ có hai nét vẽ hoặc nửa nét vẽ. Nếu ghi chú đường ô tô đê là đường ô tô.

* Thủy hệ:

Khi trên bản đồ thể hiện 2 nét theo tỉ lệ thì khi đó là đường mép nước, đường bờ, dòng chảy ổn định, kênh mương… có tỉ lệ trên Bản đồ rộng 0,5mm. Còn nếu độ rộng của các yếu tố trên nhỏ thua 0,5mm thì bạn đọc trên bản đồ chỉ thấy một nét trùng với trục chính các yếu tố. Nếu đối tượng thủy hệ có dòng chảy đều thì khi bạn quan sát trên Bản đồ sẽ thấy các đường mũi tên.

Cống, đập, hồ, kênh, mương…:  Thường thì bạn sẽ thấy ghi chú trên bản đồ nếu khoảng hở đủ rộng.

– Cách đọc Bản đồ quân sự:

cách xem bản đồ

Bản đồ địa hình

+ Bản đồ quân sự là gì?

Bản đồ quân sự thường phổ biến nhất là Bản đồ địa hình. Bản đồ địa hình quân sự là hình ảnh tổng hợp chính xác về địa vật và dáng đất. Các hình ảnh chính xác được mã hóa thông qua các ký hiệu rõ ràng và thống nhất.

+ Cách xem Bản đồ quân sự:

Với mỗi loại Bản đồ sẽ có cách đọc, cách xem Bản đồ theo ký hiệu đồng nhất. Bản đồ quân sự được đọc hiểu thông qua các ký hiệu cụ thể.

* Ký hiệu bằng hình vẽ:

Khi bạn đọc trên Bản đồ quân sự ký hiệu được vẽ bằng tỉ lệ Bản đồ thể hiện các địa vật có kích thước lớn như làng mạc, thành phố. Như vậy, khi bạn đọc Bản đồ quân sự này sẽ thấy rõ mối liên quan rõ giữa các địa vật trên Bản đồ và địa vật trên thực tế.

Khi bạn đọc bản đồ thấy rằng ký hiệu được vẽ bằng ½ tỉ lệ thì mối liên hệ với địa vật thực tế đúng với chiều dài thực còn chiều rộng không thể đúng thực tế. Khi bạn thấy ký hiệu được vẽ như vậy thì bạn đang nhìn thấy đường sá, sông… hoặc đường điện.

Khi bạn nhìn thấy  ký hiệu không vẽ theo tỉ lệ nào cả thì bạn sẽ nhìn thấy những địa vật nhỏ nhưng quan trọng. Thường thì các địa vật đó là cây đứng 1 mình, đình, chùa…

* Ký hiệu bằng màu sắc:

Bản đồ quân sự thường là Bản đồ thực địa, tác chiến nên màu sắc được thể hiện rõ ràng, thống nhất. Khi bạn đọc Bản đồ quân sự bạn sẽ bắt gặp những màu sắc đặc trưng. Màu đen chỉ một số địa vật cụ thể như cầu, nhà máy, nhà ga, đình, chùa, cây độc lập… Màu xanh nhạt là màu biểu trưng của nước.  Màu nâu là biểu trưng của dáng đất, màu đất, đường sá. Màu xanh lục là biểu trưng của rừng. Màu đỏ là biểu trưng của khu vực dân cư, thành phố.

* Ký hiệu bằng chữ số:

Thường thì các ký hiệu về chữ và số sẽ được hạn chế nhất định. Khi đọc Bản đồ Quân sự nếu bạn thấy các ký hiệu về địa danh, địa vật như vậy, bạn cần nhìn sang phía Nam ngoài khung bản đồ, tất cả ký hiệu bạn cần xem được ghi chú rõ ràng ở đấy.

– Cách đọc tọa độ trên bản đồ:

Khi bạn đọc, xem Bản đồ thì mỗi loại Bản đồ sẽ có cách xem Bản đồ khác nhau tùy mục đích sử dụng. Tọa độ bạn đọc và xác định cũng theo mục đích định trước.Bạn có thể tham khảo cách đọc tọa độ như sau:

+ Trên bản đồ giấy: Tọa độ được đọc là kinh độ và vĩ độ của điểm đó trên Bản đồ. Khi đọc tọa độ ta đọc kinh độ trên và vĩ độ dưới.

cách xem bản đồ

Tọa độ trên Bản đồ giấy

+ Trên bản đồ số: Trên bản đồ số chạy trên máy tính hoặc điện thoại thì tọa độ hiện nay thường được đọc theo tọa độ VN2000. Cách đọc tọa độ vn2000 thì cũng tương tự như cách đọc thông thường, kinh độ và vĩ độ được xác định bằng X, Y.

cách xem bản đồ

 

Tọa độ trên ứng dụng Bản đồ

4. Cách sử dụng Bản đồ

Với mỗi loại Bản đồ thì sẽ có cách đặc trưng để sử dụng, cách xem Bản đồ thống nhất. Hiện nay, xét về khía cạnh công nghệ thì Bản đồ được phân thành Bản đồ giấy và Bản đồ điện tử được tải trực tiếp lên điện thoại thông minh. Chúng ta có thể sơ lược về cách sử dụng Bản đồ như sau:

– Cách sử dụng Bản đồ giấy:

ký hiệu

Một số ký hiệu trên Bản đồ

Bản đồ giấy từ xa xưa ông cha ta đã biết sử dụng. Tuy nhiên, khi đó có thể thay giấy bằng tấm da , vỏ cây để vẽ lên. Từ xưa, cách xem Bản đồ, sử dụng Bản đồ cũng được thống nhất bằng các ký hiệu.

+ Quan sát ký hiệu, ghi chú: Mỗi Bản đồ sẽ có ký hiệu cụ thể và ghi chú ở một góc Bản đồ. Chính vì vậy, khi sử dụng Bản đồ trước tiên bạn phải quan sát kỹ nó.

+ Tìm và xác định vị trí điểm cần tìm: Để tìm và xác định vị trí cần tìm bạn cần tìm hiểu kỹ và đọc địa danh, xác định tọa độ, tỉ lệ Bản đồ, đồng thời sử dụng thước chia độ, thước đo độ dài. Sau đó, bạn cần so sánh, áp dụng Bản đồ vào thực địa.

– Cách sử dụng Bản đồ trên điện thoại:

cách xem bản đồ

Bản đồ trên điện thoại

Hiện nay, với công nghệ hiện đại thì Bản đồ số hay còn gọi là các phần mềm Bản đồ điện tử rất phát triển và tiện lợi. Chính vì lẽ đó, việc sử dụng Bản đồ trên điện thoại Smartphone không còn xa lạ với bất cứ ai, đặc biệt là giới trẻ hiện nay với ứng dụng Google Maps.

+ Tải ứng dụng Bản đồ: Trước tiên bạn hãy dùng điện thoại Smartphone vào cửa hàng. Khi vào cửa hàng gõ tên tìm và tải ứng dụng Google Maps về máy.

+ Sử dụng: Bạn mở ứng dụng Bản đồ ra và bắt đầu việc tìm đường. Với ứng dụng Bản đồ này thì việc tìm đường đi nhanh nhất và xác định địa điểm tiện lợi. Bạn chỉ việc nhập địa điểm bắt đầu, sau đó chọn điểm cần đến và ấn chỉ đường thế là bạn đã hoàn tất quá trình dùng. Trên màn hình hiện lên đường đi nhanh nhất và khoảng cách thể hiện bằng km rất rõ ràng, bạn ấn bắt đầu nhé. Lưu ý rằng, Google chỉ sử dụng được khi có mạng internet ( mạng wifi hoặc mạng di động 3G, 4G…).

5. Cách xác định tọa độ trên Bản đồ

Như chúng ta đã đề cập đến ở trên về cách xem bản đồ thì tọa độ chính là kinh độ và vĩ độ của điểm đó trên bản đồ. Cách xác định tọa độ 1 điểm trên bản đồ tức là cách xác định vị trí trên Bản đồ của điểm đó.

– Trên Bản đồ là Bản đồ giấy:

Tọa độ được xác định bằng kinh độ và vĩ độ của điểm đó trên Bản đồ. Ta chỉ việc xác định được kinh độ và vĩ độ của điểm cần tìm trên Bản đồ sẽ xác định được tọa độ địa lý của điểm đó bằng thước cm và thước đo độ. Đây được xem là cách xác định tọa độ địa lý trên Bản đồ giấy đơn giản nhất. Cách xác định tọa độ trên Bản đồ quân sự, cách xác định tọa độ vuông góc trên Bản đồ cũng được xác định tương tự như vậy.

– Trên Bản đồ số ( ứng dụng Bản đồ điện tử):

cách xem bản đồ

Xác định tọa độ trên Bản đồ Google Maps

Như tìm hiểu trên thì ứng dụng Bản đồ Google Maps hiện nay đang là thịnh hành nhất. Việc xác định tọa độ một điểm trên Bản đồ này vô cùng đơn giản, không cần phải dùng đến thước để đo đạc. Bạn chỉ việc mở ứng dụng Google Maps trên điện thoại của bạn lên. 

Sau đó, bạn chọn địa điểm bạn muốn biết tọa độ, lúc này trên Bản đồ hiện ra mũi tên màu đỏ ngay vị trí bạn muốn tìm. Bạn dùng tay giữ vào điểm đó một lúc thì trên khoảng trống ô tìm kiếm góc phải sẽ hiện ra tọa độ điểm mà bạn cần tìm. Bằng cách xem Bản đồ số đơn giản và tiện dụng hơn bao giờ hết.

Trên đây là tất tật về cách xem Bản đồ được liệt kê sơ lược nhất mà ShopTech muốn chia sẻ với tất cả mọi người. Bản đồ là vật đặc thù trong một số ngành và một số tình huống nhất định phải dùng đến. 

Hy vọng, bài viết này sẽ giúp ích cho một bộ phận những người cần dùng đến Bản đồ và khám phá các cách xem Bản đồ hiệu quả. Nếu bạn còn điều gì chưa hiểu và thắc mắc bạn hoàn toàn có thể nhận được sự giúp đỡ của chúng tôi, hãy gọi ngay Hotline: 0383.164.890 để được tư vấn hoặc truy cấp website https://shoptech.com.vn để được phục vụ tốt nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.