Cực quang là gì ? Khám phá “dải lụa” lớn nhất trên bầu trời đêm

Cụm từ “cực quang” luôn là một trong số từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất cùng với các từ khóa hiện tượng thiên văn kì thú như sao băng, nguyệt thực…. Vậy cực quang là gì và hiện tượng cực quang này như thế nào, xuất hiện ở đâu hãy cùng với ShopTech tìm hiểu ngay về nó nhé! Cực quang là được đặt tên theo vị trí và đặc điểm của hiện tượng này. Cũng giống như các hiện tượng thiên văn hiếm gặp khác như mưa sao băng, nguyệt thực thì cực quang cũng không dễ dàng chúng ta có thể chiêm ngưỡng được. Tùy vào khoảng thời gian hợp lí và vị trí duy nhất là Bắc Cực mới có thể tìm thấy hiện tượng này. Xác suất xuất hiện khá thấp nên hiện tượng cực quang này luôn được săn đón. Những người đam mê thiên văn luôn luôn mong muốn một lần tận mắt chứng kiến hiện tượng này.

Cực quang là gì ?

Trong thiên văn học, cực quang là một hiện tượng quang học hiếm gặp được hình thành do sự bức xạ từ mà hình thành những vệt sáng đủ màu sắc trên bầu trời. Trên bầu trời đêm các ánh sáng như những dải được sinh ra do sự tương tác của các hạt mang điện tích từ gió mặt trời với tầng khí quyển bên trên của trái đất. Sự phun trào hàng loạt của mặt trời tạo các làn gió điện từ lớn tới trái đất và bị tầng khí quyển trên của trái đất chặn lại và đây được gọi là sự xung đột điện từ. Khi bị xung đột như vậy đã tạo ra các dải sáng chuyển động liên tục và thay đổi trông giống như những dải lụa màu trên bầu trời. Hiện tượng kì thú này rất đẹp và lộng lẫy trên bầu trời đêm nhưng không phải ở đâu cũng có thể quan sát được mà chỉ có một số cùng nhất định mới thấy được hiện tượng quang học tự nhiên này.

cực quang

Do sự phát triển của khoa học vũ trụ thì việc giải thích hiện tượng quang học trên không quá khó khăn và ngoài ra chúng ta còn ghi lại được những hình ảnh chân thực nhất của hiện tượng quang học này nữa. Từ về tinh thì ta có thể biết được thế giới quan rộng lớn hơn bên ngoài trái đất chính là hệ mặt trời. Mặt trời tác động đến tất các các hệ hành tính xoay quanh nó và tất nhiên không chỉ trái đất mới có hiện tượng cực quang này mà các hành tinh khác như Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thiên Vương Tinh và Hải Vương Tinh cũng có cực quang. Các cực quang được sinh ra do tương tác của các hạt trong gió mặt trời với từ trường của hành tinh, và vì thế chúng là rõ nét nhất ở các vĩ độ cao gần các cực từ. Chính vì vậy mà hiện tượng cực quang này diễn ra rõ nét nhất tại hai bán cầu của trái đất và nếu diễn ra ở Bắc bán cầu Trái Đất được gọi là bắc cực quang, hay ánh sáng bắc cực; và ở Nam bán cầu thì là nam cực quang. Và không chỉ vậy mà ở các hành tinh khác cũng vậy nhưng tùy vào quỹ đạo quay và trục quay khác nhau mà hiện tượng này cũng chỉ hiện rõ nhất ở một số điểm trên các hành tinh khác.

Cực quang trong vật lí học lại được giải thích rất chi tiết bằng các điện từ xung đột. Mặt Trời nằm cách Trái Đất khoảng 150 triệu km và ảnh hưởng trực tiếp đến trái đất của chúng ta. Chắc hẳn bạn có thể biết đến bão Mặt Trời và đây là những phản ứng hạt nhân với các hạt mang điện từ mặt trời bức xạ ra ngoài vũ trụ với số lượng khổng lồ tạo thành dòng hạt điện bay trong không gian. Khi dòng hạt mang điện này đi qua các hành tinh và trong số đó có trái đất sẽ tác động đến bầu khí quyển. Bầu khí quyển có tác dụng chặn các tia hại tiếp xúc trực tiếp với bề mặt trái đất. Sự cố bão mặt trời này xảy ra cũng làm cho hiện tượng cực quang xảy ra.

sóng mặt trời

Khi gió mặt trời tiếp xúc với khí quyển thì các electron có trong nguyên tử ở tầng khí quyển sẽ di chuyển lên mức quỹ đạo mang năng lượng cao hơn. Khi một electron di chuyển trở lại về quỹ đạo của nó và có mức năng lượng thấp hơn, nó sẽ giải phóng một hạt ánh sánh hay còn gọi là hạt photon.Phát xạ ánh sáng từ photon này tạo nên hiện tượng cực quang. Trong đèn neon cũng có các hiện tượng tương tự như vậy nhưng quy mô nhỏ hơn rất nhiều. Cực quang xuất hiện và có hình dạng vòng cung hoặc xoắn ốc theo dòng từ trường của trái đất. Và các màu của dải cực quang có màu khác nhau là do trong không khí có nhiều loại khí và ảnh hưởng đến các bước sóng ánh sáng nên tạo ra nhiều mắc sắc sặc sỡ đến vậy.

Hiện tượng cực quang trong văn hóa dân gian

Một hiện tượng kì thú như cực quang ắt hẳn đã phải có từ rất lâu mà chắc chắn rằng khi mà khoa học vũ trụ chưa phát triển như bây giờ thì nó sẽ liên quan đến một lí thuyết khác mà liên quan tới tâm linh, tin ngưỡng nhiều hơn. Vậy ngay sau đây hãy cùng tìm hiểu xem khi chưa có khoa học đi vào nghiên cứu cực quang thì hiện tượng này được giải thích như thế nào trong văn hóa dân gian nhé!

Trong thần thoại Nauy có nhắc đến hiện tượng này và nó vẫn được tụng truyền nhau cho tới tận bây giờ. Nauy cũng là một nước ở gân cực bắc nên có thể dễ dàng quan sát được hiện tượng cực quang này. Theo thần thoại Nauy có nhắc đến các cô gái đồng trinh tựa chiến binh cưỡi ngựa được trang bị áo giáp và giáo. Một đội quân nữ chiến binh khá kì lạ phải không nào? Nhưng không gì là không thể khi mà ở Việt Nam chúng ta cũng đã có những vị anh hùng là nữ, hay như những bà mẹ Việt Nam anh hùng. Đội quân này khi đi về phía mục tiêu của mình thì ánh sáng từ áo giáp của họ tỏa muôn vàn màu sắc chói láo. Ánh sáng này chiếu sáng toàn bộ bầu trời phương bắc, tạo ra cái mà con người gọi là “bắc cực quang” hay “ánh sáng phương bắc”. Trong khi cực quang được giải thích như trên thì khái niệm cực quang chưa được làm sáng tỏ mặc dù hiện tượng này gây ấn tượng mạnh với mọi người. Trước đây thì chưa có việc nghiên cứu hay việc hỗ trợ xác nhận cực quang tại Nauy mặc cực quang là phổ biến ở Scandinavie và Iceland. Thần thoại Nauy chỉ có các mỗi tương quan theo tâm kinh chứ không có chứng cứ khoa học nào giải thích cho vầng sáng cực quang cả. Và không chỉ có Nauy mà một số vùng khác gần phương Bắc đều có những hiện tượng cực quang nhưng mỗi vùng lại có văn hóa riêng và hiện tượng cực quang cũng được gọi với nhiều cái tên khác nhau nữa như ánh sáng cá trích (Thụy Điển), lửa của cáo (Phần Lan), linh hồn người chơi bóng (Canada)….

cực quang là gì

Chiêm ngưỡng hiện tượng cực quang ở đâu?

Cực quang là hiện tượng thiên văn chỉ xảy ra ở các vùng gần hai cực của Trái Đất và cũng không pgair thời gian nào cũng có thể chiêm ngưỡng được hiện tượng kì thú đệp đến mê hồn này. Hiện tượng này chỉ may mắn một lần được quan sát trực tiếp thôi cũng sẽ làm lay động con người ta bằng vẻ đẹp đủ màu, muôn vẻ và cũng rất mềm mại nữa. Vậy bạn có thể chiêm ngưỡng được cực quang ở đâu và vào thời gian nào cũng là câu hỏi với nhiều người. Chúng tôi xin chia sẻ tới bạn những kinh nghiệm ngắm cực quang ngay dưới đây.

Ở càng gần hai cực của trái đất thì bạn càng dễ dàng quan sát được cực quang nhưng ở hai cực này khí hậu rất khắc nghiệt và thậm chí có những nơi còn không có người sống. Riêng tại Nam Cực thì do không có nhiều đất liền mà chỉ có băng tuyết và đây là còn được gọi là vùng đất băng nên đây không thể là nơi lí tưởng quan sát cực quang được. Vậy quay ra giải thuyết 2 cực thì Cực Bắc có như vậy không thì câu trả lời chính là dễ dàng hơn nhiều. Tại các nước Bắc Âu cũng có thể đã nhìn thấy hiện tượng cực quang này rồi. Điểm “săn” cực quang được nhiều người yêu thích nhất chính là vùng Bắc Âu với các quốc gia như: Nauy, Thuỵ Điển, Phần Lan, Iceland, Bắc Siberia, Alaska và Bắc Canada. Chính vì sự hiếm có của cực quang mà bạn không nên bỏ lỡ những địa điểm này và tại sao bạn nên lựa chọn một trong số những nước này mà không phải nơi khác hay thậm chí là lên hẳn Bắc Cực chẳng hạn. Thắc mắc như vậy cũng đúng vì kiến thức được biệt thì càng gần cực trái đất càng dễ quan sát nhưng chi phí để đi vậy là lớn và điều kiện không cho phép bạn làm điều đó. Sở dĩ lựa chọn Bắc Âu là do tại đây thì bạn sẽ có chi phí đi lại thấp và điều kiện sinh hoạt thuận lợi hơn.

hiện tượng cực quang

Không chỉ là địa điểm mà thời điểm quan sát cực quang còn quan trọng hơn nữa. Thời gian có xác suất xuất hiện lớn nhất là bắt đầu từ cuối tháng 9 đến tháng 4 năm sau, trong đó tháng 10, 11 và tháng 2  là “cao điểm” nhất. Và quan sát cực quan bằng cách nào nữa cũng là câu hỏi được đặt ra. Hiện tượng này không như các hiện tượng thiên văn xa xôi ngoài trái đất mà bạn chỉ cần quan sát bằng mắt thường mà không cần đến bất kì dụng cụ hỗ trợ nào. Nhưng để quan sát tốt hơn thì bạn cũng nên chuẩn bị cho chính mình một chiếc ống nhòm cỡ nhỏ hỗ trợ cũng rất tốt. Một số chú ý khác cho bạn ngằm cực quang rõ hơn là tránh các điều kiện thời tiết mây mù, trăng rằm vì những điều kiện như vậy ảnh hưởng rất nhiều đến việc quan sát đặc biệt là trăng rằm với ánh sáng mặt trăng hạn chế màu sắc quan sát của cực quang. Hãy lên một kế hoạch chi tiết cho chính mình nhé từ việc đặt vé máy bay, chuẩn bị hành lí và xem dự báo thời tiết….

ShopTech luôn mong muốn mang đến những kiến thức hữu ích cho quý khách và luôn cho quý khách những trải nghiệm tốt nhất. Chúng tôi sẽ tiếp thêm động lực, tiếp thêm đam mê với bầu trời đêm cho bạn. Ngoài hiện tượng cực quang thì bạn có thể xem thêm các hiện tượng khác nữa mà không cần quá khó khăn để quan sát hay thậm chí chỉ cần chiêm ngưỡng bầu trời đêm đầy sao sáng với kính thiên văn chất lượng thôi cũng đã đủ thỏa mãn cửa sổ thâm hồn của chính mình, thỏa mãn được một phần đam mê.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *